Nowa najniższa krajowa w 2026: podwyżka, która zmienia zasady

Od 1 stycznia 2026 roku minimalne wynagrodzenie za pracę w Polsce wynosi 4 806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 31,40 zł brutto. To jednak nie tylko rutynowa waloryzacja o 140 zł. To początek głębokiej reformy, która ma na celu uczynienie płacy minimalnej kwotą gwarantowaną „w czystej postaci”.

W życie wchodzą przepisy, które sukcesywnie wyłączają dodatki i premie z możliwości „uzupełniania” pensji do poziomu minimum. Dla około 3 milionów Polaków oznacza to realny wzrost dochodów, ale też nowe wyzwania dla pracodawców, zwłaszcza w kluczowych dla gospodarki branżach.

Podstawowe kwoty na 2026 rok

Rok 2026 przynosi jednorazową podwyżkę. W przeciwieństwie do lat 2023-2024, nie będzie drugiej waloryzacji w trakcie roku.

Wyszczególnienie	2025 r.	2026 r.	Zmiana
Minimalne wynagrodzenie miesięczne (brutto)	4 666 zł	4 806 zł	+140 zł (+3%)
Minimalna stawka godzinowa (brutto)	30,50 zł	31,40 zł	+0,90 zł
Przybliżona kwota netto (na rękę)*	~3 511 zł	~3 605 zł	+~94 zł

*Kwota netto dla pracownika powyżej 26. roku życia, bez PPK, przy standardowych kosztach uzyskania przychodu i złożonym PIT-2. Osoby do 26. roku życia, korzystające z ulgi PIT-0, otrzymają netto około 3 900 – 4 000 zł.

Dla niepełnego etatu minimalne wynagrodzenie ustala się proporcjonalnie. Przykładowo, przy pół etacie wyniesie ono 2 403 zł brutto, a przy ćwierć etatu – 1 201,50 zł brutto.

Kogo dotyczą nowe stawki? Kluczowe rozróżnienie

• Minimalne wynagrodzenie (4 806 zł) obowiązuje wyłącznie osoby zatrudnione na umowę o pracę, zarówno na pełny, jak i niepełny etat. Pracodawca ma obowiązek automatycznie podnieść pensje do nowego poziomu, a w większości przypadków podpisać z pracownikiem odpowiedni aneks do umowy.
• Minimalna stawka godzinowa (31,40 zł) dotyczy umów cywilnoprawnych, głównie umów zlecenia lub o świadczenie usług. Nie obowiązuje natomiast przy umowach o dzieło.

Warto pamiętać, że nowe kwoty nie dotyczą osób prowadzących działalność gospodarczą (B2B) na własny rachunek.

Rewolucja w rozliczaniu: koniec z „uzupełnianiem” premiami

Najważniejszą jakościową zmianą jest reforma w sposobie liczenia płacy minimalnej. Dotychczas do jej osiągnięcia można było wliczać prawie wszystkie składniki pensji, jak premie czy dodatek funkcyjny.

Od 2026 roku zaczyna obowiązywać harmonogram wyłączania tych elementów, tak by docelowo płaca minimalna była zapewniana przez samo wynagrodzenie zasadnicze.

Składnik wynagrodzenia	Dotychczasowy status	Nowy status od 2026 r.	Planowany termin całkowitego wyłączenia
Wynagrodzenie zasadnicze	Wliczało się do minimum	Podstawa do osiągnięcia płacy minimalnej	–
Dodatek funkcyjny	Wliczał się do minimum	Przestaje się wliczać do minimum	1 stycznia 2027
Premie i nagrody	Wliczały się do minimum	Nadal się wliczają	1 stycznia 2029

Co to oznacza w praktyce?
Firma, która dziś płaci pracownikowi zasadnicze 3 800 zł, a premią 866 zł „dopełnia” do minimum 4 666 zł, od 1 stycznia 2026 musi podnieść samo wynagrodzenie zasadnicze do 4 806 zł. Premia, jeśli pracodawca chce ją utrzymać, będzie wypłacana dodatkowo, znacząco podnosząc całkowity koszt zatrudnienia.

Skutki dla pracowników i pracodawców

Dla pracowników to przede wszystkim realny wzrost siły nabywczej (podwyżka 3% przewyższa prognozowaną inflację) i większa przejrzystość pensji. Nowe przepisy mają też wpływ na inne świadczenia:

• Dodatek za pracę w nocy wyniesie 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia (w styczniu 2026: ~6,01 zł/godz.).
• Maksymalna odprawa przy zwolnieniach grupowych wzrośnie do 72 090 zł (15-krotność nowego minimum).
• Wzrośnie także podstawa wymiaru zasiłku chorobowego i minimalne kwoty odszkodowań za mobbing czy dyskryminację.

Dla pracodawców skutki są dwojakie. Z jednej strony rosną koszty pracy. Całkowity koszt zatrudnienia pracownika na minimalnej pensji to w 2026 r. około 5 790 zł miesięcznie. Presja kosztowa będzie szczególnie odczuwalna w branżach o dużej skali zatrudnienia na niskich stawkach, takich jak:

• Handel, gastronomia, zakwaterowanie (~415 tys. pracowników na min. w 2024 r.)
• Przemysł (~278 tys.) i budownictwo (~221 tys.)
• Transport i logistyka (~112 tys.) – branża, w której liczba pracowników za minimalną rosła

Z drugiej strony, zmiany wymuszają uporządkowanie struktur płac i mogą przyspieszyć inwestycje w optymalizację oraz automatyzację procesów.

Na co uważać? Obowiązki i kary

• Obowiązek pracodawcy: Podwyższenie wynagrodzeń musi nastąpić automatycznie od 1 stycznia. W przypadku umów o pracę, jeśli wynagrodzenie jest określone kwotowo, konieczne jest podpisanie aneksu.
• Nowy termin wypłaty dla zleceniobiorców: Trwają prace nad ustawą, która ma zagwarantować wypłatę wynagrodzenia za min. stawkę godz. nie później niż do 10. dnia kolejnego miesiąca.
• Konsekwencje naruszeń: Za wypłatę wynagrodzenia poniżej minimum grozi kara do 30 000 zł (dla umów o pracę) lub od 1 500 zł do 45 000 zł (dla umów cywilnoprawnych, według projektu noweli), a także obowiązek wypłaty zaległości z odsetkami.

Podsumowanie: stabilizacja dziś, duże zmiany jutro

Podwyżka najniższej krajowej na 2026 rok jest umiarkowana i stabilizująca rynek. Jej prawdziwy wymiar ujawni się jednak w kolejnych latach, gdy w pełni wdrożona zostanie rewolucyjna zasada „czystego” wynagrodzenia zasadniczego. To zmiana, która wymusi redefinicję polityk płacowych w wielu firmach, uczyni strukturę wynagrodzeń bardziej przejrzystą dla pracowników, a w dłuższej perspektywie może przyczynić się do podnoszenia jakości i wydajności pracy w całej gospodarce.

Biuro Rachunkowe Warszawa Ochota // Biuro Księgowe Warszawa Ochota // Księgowy Warszawa Ochota // Księgowość online

00-807 Warszawa, al.Jerozolimskie 96, Tel.:22 299 77 18 Mob.:(+48) 537 450 693 kontakt@linefinance.com.pl