Umowa UE-Mercosur weszła w życie: co to oznacza dla polskich rolników?

Po ćwierćwieczu negocjacji, większość państw UE zagłosowała za przyjęciem historycznej umowy handlowej z południowoamerykańskim blokiem Mercosur. Polska, wraz z Francją, Austrią, Węgrami i Irlandią, sprzeciwiła się porozumieniu, ale jej głos nie był wystarczający, aby je zablokować. Oznacza to poważne zmiany dla europejskiego, a w szczególności polskiego rolnictwa.

Co zawiera umowa?

Umowa między Unią Europejską a Mercosurem (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj) to największy w historii UE układ o wolnym handlu pod względem znoszonych taryf celnych. Jej głównym założeniem jest usunięcie opłat na ponad 90% produktów wymienianych między blokami.

• Dla eksporterów UE: Otwiera rynki Ameryki Południowej na europejskie dobra przemysłowe, takie jak maszyny, chemikalia, części samochodowe i wina, co ma przynieść oszczędności w wysokości 4 miliardów euro rocznie na opłatach celnych.
• Dla rolników w UE: Znosi lub znacznie obniża cła na wrażliwe produkty rolne z Mercosuru, w tym wołowinę, drób, nabiał, cukier i etanol. To właśnie ta część porozumienia budzi największy sprzeciw.

Batalia Polski i protesty rolników

Polski rząd konsekwentnie sprzeciwiał się umowie, argumentując, że zagrozi ona konkurencyjności polskich i europejskich rolników. Głosowanie w piątek, 9 stycznia, było kulminacją tej walki. Mimo że Polska głosowała przeciwko, nie udało się stworzyć tzw. mniejszości blokującej, gdyż kraje sprzeciwiające się reprezentują jedynie 29% populacji UE, przy wymaganym progu 35%.

• Reakcja rządu: Wiceminister Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział, że Polska skieruje umowę do Trybunału Sprawiedliwości UE, by kontynuować walkę o „równe standardy dla europejskich rolników”.
• Bezpośredni głos rolników: Tego samego dnia tysiące rolników z całej Polski protestowało w Warszawie, maszerując pod Kancelarię Premiera z transparentami „Stop UE-Mercosur” i „Nie zabijajcie polskiego rolnictwa”. Był to element szerszych, ogólnopolskich protestów, które wcześniej objęły m.in. blokady na autostradzie A1 czy drodze S3.
• Wsparcie prezydenta: Prezydent Karol Nawrocki spotkał się z przedstawicielami protestujących i zapewnił ich o pełnym poparciu, jednoznacznie sprzeciwiając się „szkodliwej umowie”.

Obawy polskich rolników

Rolnicy wskazują na kilka kluczowych zagrożeń, które niesie za sobą umowa:

Główne Zagrożenie	Opis	Potencjalny Skutek
Nieuczciwa konkurencja	Import tańszej żywności wyprodukowanej zgodnie z niższymi standardami środowiskowymi, weterynaryjnymi i socjalnymi.	Spadek opłacalności produkcji, bankructwa gospodarstw (szacuje się zagrożenie dla 85-90 tys. gospodarstw w Polsce).
Ryzyko dla bezpieczeństwa żywnościowego	Uzależnienie od importu z odległych kontynentów.	Zagrożenie dla niezależności żywnościowej Polski i UE w kontekście niestabilności geopolitycznej.
Obniżenie jakości żywności	Dopuszczenie na rynek produktów zawierających pestycydy zakazane w UE od dziesięcioleci.	Zagrożenie dla zdrowia konsumentów i podważenie zaufania do wysokich standardów unijnej żywności.

Zabezpieczenia i perspektywy

W odpowiedzi na te obawy, w ostatniej chwili do umowy dodano zaostrzoną klauzulę ochronną. Mechanizm ten ma zostać uruchomiony, jeśli ceny wrażliwych produktów (np. wołowiny, drobiu) na rynku UE spadną o 5%, a nie jak pierwotnie planowano o 8%.

Mimo to, droga umowy jeszcze się nie kończy. Przed ostatecznym wejściem w życie musi ją ratyfikować Parlament Europejski, gdzie zapowiada się zacięta walka. Francja, która również głosowała przeciw, zapowiedziała walkę o odrzucenie umowy właśnie w Parlamencie.

Podsumowanie

Wchodzi umowa Mercosur? Tak, proces jej przyjmowania przez UE został uruchomiony, pomimo sprzeciwu Polski i innych krajów. Dla polskich rolników oznacza to początek trudnego okresu adaptacji do nowych warunków rynkowych, naznaczonych obawą o nieuczciwą konkurencję. Choć rząd zapowiada dalsze walki prawne, a w umowie pojawiły się dodatkowe zabezpieczenia, przyszłość polskiego sektora rolnego w kontekście tego porozumienia pozostaje niepewna. Ostateczny kształt relacji handlowych z Mercosurem zależeć będzie także od wyniku głosowania w Parlamencie Europejskim.

Biuro Rachunkowe Warszawa Ochota // Biuro Księgowe Warszawa Ochota // Księgowy Warszawa Ochota // Księgowość online

00-807 Warszawa, al.Jerozolimskie 96, Tel.:22 299 77 18 Mob.:(+48) 537 450 693 kontakt@linefinance.com.pl