Coraz więcej Polaków słyszy o PPK, ale wciąż wiele osób nie do końca rozumie, na czym ten system polega. Czy to kolejna dobrowolna składka, którą można łatwo zrezygnować? A może realna szansa na godniejszą starość? Przyjrzyjmy się faktom.
Czym właściwie jest PPK?
Pracownicze Plany Kapitałowe to rządowy program oszczędzania długoterminowego, który ruszył w Polsce w 2019 roku. Jego cel jest prosty: pomóc pracownikom i osobom zatrudnionym odłożyć dodatkowe pieniądze na emeryturę.
Kluczowa różnica między PPK a znanym już wcześniej PPE (Pracowniczymi Planami Emerytalnymi) czy IKE/IKZE polega na tym, że w PPK regularnie wpłacają trzy strony:
- pracownik (kwota obowiązkowa, ale można zrezygnować),
- pracodawca (też ma obowiązek wpłat za zatrudnionego),
- państwo (dopłaty roczne i powitalne).
Jak to wygląda w praktyce?
Wpłata podstawowa wynosi 2% wynagrodzenia pracownika oraz 1,5% wynagrodzenia pracodawcy. Co ważne, pracownik może dobrowolnie zwiększyć swoją składkę nawet do 4%. Pracodawca także może dołożyć więcej (maksymalnie do 2,5%).
Dla przykładu: osoba zarabiająca 5000 zł brutto miesięcznie wpłaca na PPK 100 zł, a jej pracodawca dokłada 75 zł. Do tego dochodzą dopłaty od państwa – 250 zł „wpłaty powitalnej” (jednorazowo) oraz 240 zł dopłaty rocznej (po 60 zł na kwartał).
Co się dzieje z tymi pieniędzmi?
Środki na PPK są inwestowane przez wybrane towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI). Co ważne – nie leżą one bezczynnie na koncie. Uczestnik sam decyduje, w jaki sposób chce inwestować swoje oszczędności, wybierając jeden z trzech wariantów:
- konserwatywny (niskie ryzyko, ale potencjalnie niższe zyski),
- zrównoważony (umiarkowane ryzyko),
- dynamiczny (wyższe ryzyko, ale większe szanse na wyższy zysk).
W praktyce dla większości osób domyślnie stosowany jest fundusz zrównoważony, ale można go zmienić.
Kiedy i jak można wypłacić pieniądze?
PPK to oszczędzanie z myślą o emeryturze – stąd standardowy wiek wypłat to 60 lat (lub 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego, jeśli nastąpi to wcześniej). Wtedy można wypłacić zgromadzone środki w całości lub w ratach.
Są jednak wyjątki:
- poważna choroba (można wypłacić do 25% środków na leczenie lub rehabilitację),
- zakup mieszkania lub domu (do 25% środków na wkład własny),
- śmierć uczestnika – środki dziedziczone są przez wskazane osoby.
Co ważne – można też w każdej chwili zrezygnować z PPK, ale wtedy utracimy dopłaty od państwa i pracodawcy za okres uczestnictwa. Wypłacone zostaną tylko nasze własne wpłaty (bez zysków z inwestycji), jeśli rezygnujemy przed 60. rokiem życia.
Największe mity na temat PPK
Mit 1: „PPK to dodatkowy podatek”
Nieprawda – PPK to dobrowolne oszczędzanie. Składka pracownika jest potrącana z wynagrodzenia, ale podlega zwolnieniu z podatku PIT do czasu wypłaty. W momencie wypłaty po 60. roku życia – również nie zapłacimy podatku Belki.
Mit 2: „Moje pieniądze przepadną”
Nie – PPK to indywidualne konto. Nawet jeśli zmienisz pracę, środki pozostają Twoje. Możesz przenieść je do nowego pracodawcy lub zostawić w dotychczasowym TFI.
Mit 3: „To tylko dla bogatych”
Wręcz przeciwnie – PPK opłaca się szczególnie osobom o niższych i średnich dochodach, bo proporcjonalnie dopłaty państwa mają większe znaczenie.
Czy warto?
Odpowiedź nie jest jednoznaczna dla każdego. Jeśli:
- planujesz pracować w Polsce jeszcze co najmniej kilka–kilkanaście lat,
- chcesz systematycznie odkładać niewielkie kwoty, które mogą procentować,
- nie masz własnego planu emerytalnego poza ZUS-em,
to PPK jest bardzo opłacalne – zwłaszcza dzięki darmowym dopłatom od państwa i pracodawcy.
Jeśli natomiast jesteś osobą, która woli całkowitą kontrolę nad inwestycjami, ma już własne IKE/IKZE i nie potrzebuje dodatkowego „automatycznego” oszczędzania – możesz z PPK zrezygnować. Warto jednak dokładnie przeliczyć: przy przeciętnym wynagrodzeniu, po 30 latach oszczędzania (z uwzględnieniem średniego wzrostu funduszy) można zgromadzić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych ekstra, z czego spora część pochodzi z wpłat pracodawcy i państwa.
Podsumowanie
PPK nie jest rozwiązaniem idealnym dla wszystkich, ale dla ogromnej większości pracowników – zwłaszcza tych, którzy nie mają nawyku systematycznego oszczędzania – to świetny mechanizm. Działa na zasadzie „złóż, zapomnij, a po latach zobaczysz efekt”. Biorąc pod uwagę, że rezygnacja jest prosta i bezkosztowa (można wrócić w każdej chwili), naprawdę warto dać PPK szansę.
Biuro Rachunkowe Warszawa Ochota // Biuro Księgowe Warszawa Ochota // Księgowy Warszawa Ochota // Księgowość online
00-807 Warszawa, al. Jerozolimskie 96, Tel.:22 299 77 18 Mob.:(+48) 537 450 693 kontakt@linefinance.com.pl
*Artykuł ma charakter informacyjny, treść którego jest zbudowana na podstawie przeanalizowania dziesiątki innych stron, autor którego nie ponosi odpowiedzialności za prawidłowość treści. W indywidualnych, skomplikowanych przypadkach zaleca się konsultację z doradcą podatkowym.