Po ćwierćwieczu negocjacji, większość państw UE zagłosowała za przyjęciem historycznej umowy handlowej z południowoamerykańskim blokiem Mercosur. Polska, wraz z Francją, Austrią, Węgrami i Irlandią, sprzeciwiła się porozumieniu, ale jej głos nie był wystarczający, aby je zablokować. Oznacza to poważne zmiany dla europejskiego, a w szczególności polskiego rolnictwa.
Co zawiera umowa?
Umowa między Unią Europejską a Mercosurem (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj) to największy w historii UE układ o wolnym handlu pod względem znoszonych taryf celnych. Jej głównym założeniem jest usunięcie opłat na ponad 90% produktów wymienianych między blokami.
- Dla eksporterów UE: Otwiera rynki Ameryki Południowej na europejskie dobra przemysłowe, takie jak maszyny, chemikalia, części samochodowe i wina, co ma przynieść oszczędności w wysokości 4 miliardów euro rocznie na opłatach celnych.
- Dla rolników w UE: Znosi lub znacznie obniża cła na wrażliwe produkty rolne z Mercosuru, w tym wołowinę, drób, nabiał, cukier i etanol. To właśnie ta część porozumienia budzi największy sprzeciw.
Batalia Polski i protesty rolników
Polski rząd konsekwentnie sprzeciwiał się umowie, argumentując, że zagrozi ona konkurencyjności polskich i europejskich rolników. Głosowanie w piątek, 9 stycznia, było kulminacją tej walki. Mimo że Polska głosowała przeciwko, nie udało się stworzyć tzw. mniejszości blokującej, gdyż kraje sprzeciwiające się reprezentują jedynie 29% populacji UE, przy wymaganym progu 35%.
- Reakcja rządu: Wiceminister Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział, że Polska skieruje umowę do Trybunału Sprawiedliwości UE, by kontynuować walkę o „równe standardy dla europejskich rolników”.
- Bezpośredni głos rolników: Tego samego dnia tysiące rolników z całej Polski protestowało w Warszawie, maszerując pod Kancelarię Premiera z transparentami „Stop UE-Mercosur” i „Nie zabijajcie polskiego rolnictwa”. Był to element szerszych, ogólnopolskich protestów, które wcześniej objęły m.in. blokady na autostradzie A1 czy drodze S3.
- Wsparcie prezydenta: Prezydent Karol Nawrocki spotkał się z przedstawicielami protestujących i zapewnił ich o pełnym poparciu, jednoznacznie sprzeciwiając się „szkodliwej umowie”.
Obawy polskich rolników
Rolnicy wskazują na kilka kluczowych zagrożeń, które niesie za sobą umowa:
Zabezpieczenia i perspektywy
W odpowiedzi na te obawy, w ostatniej chwili do umowy dodano zaostrzoną klauzulę ochronną. Mechanizm ten ma zostać uruchomiony, jeśli ceny wrażliwych produktów (np. wołowiny, drobiu) na rynku UE spadną o 5%, a nie jak pierwotnie planowano o 8%.
Mimo to, droga umowy jeszcze się nie kończy. Przed ostatecznym wejściem w życie musi ją ratyfikować Parlament Europejski, gdzie zapowiada się zacięta walka. Francja, która również głosowała przeciw, zapowiedziała walkę o odrzucenie umowy właśnie w Parlamencie.
Podsumowanie
Wchodzi umowa Mercosur? Tak, proces jej przyjmowania przez UE został uruchomiony, pomimo sprzeciwu Polski i innych krajów. Dla polskich rolników oznacza to początek trudnego okresu adaptacji do nowych warunków rynkowych, naznaczonych obawą o nieuczciwą konkurencję. Choć rząd zapowiada dalsze walki prawne, a w umowie pojawiły się dodatkowe zabezpieczenia, przyszłość polskiego sektora rolnego w kontekście tego porozumienia pozostaje niepewna. Ostateczny kształt relacji handlowych z Mercosurem zależeć będzie także od wyniku głosowania w Parlamencie Europejskim.
Biuro Rachunkowe Warszawa Ochota // Biuro Księgowe Warszawa Ochota // Księgowy Warszawa Ochota // Księgowość online
00-807 Warszawa, al.Jerozolimskie 96, Tel.:22 299 77 18 Mob.:(+48) 537 450 693 kontakt@linefinance.com.pl